Raty równe czy malejące: która spłata kredytu kosztuje mniej?

Jak działa harmonogram rat równych

Przy ratach równych co miesiąc płacisz tę samą kwotę. Składa się ona z dwóch części: odsetek, naliczanych od pozostałego salda, oraz kapitału. Na początku większość raty to odsetki, a kapitału jest niewiele. Z czasem udział odsetek maleje, a udział kapitału rośnie.

Miesięczna rata wynosi: A = P × i ÷ (1 − (1 + i)^−n), gdzie P to kwota kredytu, i to stopa miesięczna (oprocentowanie roczne ÷ 12), a n to liczba miesięcy.

Jak działa harmonogram rat malejących

Przy ratach malejących co miesiąc spłacasz taką samą część kapitału (P ÷ n) i płacisz odsetki od pozostałego salda. Gdy saldo maleje, maleją też odsetki, więc cała rata spada z miesiąca na miesiąc. Pierwsze raty są największe, a ostatnie najmniejsze.

Przykład: 20 000 €, 5 lat, oprocentowanie roczne 5%

Weźmy kredyt 20 000 € na 60 miesięcy przy oprocentowaniu 5% rocznie (stopa miesięczna około 0,4167%).

Ile zaoszczędzisz i dlaczego

W tym przykładzie raty malejące pozwalają zaoszczędzić 103,81 € na odsetkach. Powód jest taki, że saldo spada szybciej: po 12 miesiącach przy ratach malejących nadal jesteś winien 16 000 €, a przy równych 16 388,89 €. Wolniejsza spłata oznacza naliczanie odsetek od większego salda.

Różnica rośnie przy dłuższych okresach i wyższym oprocentowaniu. W długim kredycie hipotecznym może sięgnąć tysięcy euro.

Jak rata dzieli się na odsetki i kapitał

W harmonogramie rat równych odsetki w pierwszym miesiącu wynoszą 20 000 × 0,4167% = 83,33 €, więc 377,42 € − 83,33 € = 294,09 € idzie na kapitał. W drugim miesiącu saldo wynosi 19 705,91 €, odsetki to 82,11 €, a kapitał 295,32 €. Z każdym miesiącem udział odsetek nieco się zmniejsza.

W harmonogramie rat malejących kapitał jest zawsze taki sam: 20 000 ÷ 60 = 333,33 €. Pierwsza rata to 333,33 + 83,33 = 416,67 €, a w 30. miesiącu odsetki wynoszą już tylko 43,06 €, więc rata to 376,39 €. Rata malejąca spada poniżej raty równej od 30. miesiąca.

Kiedy wybrać które rozwiązanie

• Raty równe pasują, jeśli zależy Ci na stałej, przewidywalnej racie i niższej racie początkowej: łatwiej planować budżet, a często także łatwiej uzyskać zgodę, ponieważ kredytodawcy badają ratę w stosunku do dochodu.
• Raty malejące pasują, jeśli na początku Twoje dochody pozwalają na wyższe obciążenie i chcesz zapłacić mniej odsetek, a raty z czasem maleją.
• Jeśli Twoje dochody są niestabilne, prościej żyć z ratami równymi. Jeśli stać Cię na wyższą ratę na początku, raty malejące są tańsze.

Co jeszcze sprawdzić przed podpisaniem umowy

Porównuj nie tylko oprocentowanie, ale także całkowity koszt kredytu i rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO), która uwzględnia prowizje i inne koszty. Sprawdź, czy możliwa jest wcześniejsza spłata i ile kosztuje.

Jeśli oprocentowanie jest zmienne (na przykład oparte na EURIBOR), harmonogram może się zmienić w trakcie kredytowania. Podane tu kwoty mają charakter poglądowy i nie obejmują ubezpieczenia, opłat administracyjnych ani innych kosztów. Do szybkiego obliczenia skorzystaj z naszego kalkulatora kredytu.